سه‌شنبه ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۴
عاشورا؛ فرصت طلایی برای انتخاب آگاهانه میان حق و باطل/ تقابل فطرت و غریزه در آینه آموزه‌های عاشورا

حوزه/ حجت‌الاسلام درگاهی با تأکید بر ابعاد معرفتی و تربیتی عاشورا گفت: نزاع میان فطرت و غریزه از آغاز آفرینش انسان وجود داشته و ماه محرم، جلوه روشن این تقابل و فرصتی برای انتخاب آگاهانه میان حق و باطل است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از اراک،حجت‌الاسلام درگاهی، مدیر حوزه‌ علمیه خواهران استان مرکزی، روز اول محرم در نشستی با کادر مدیریت حوزه‌ علمیه خواهران استان، با اشاره به ابعاد معرفتی و تربیتی عاشورا، اظهار کرد: نزاع میان فطرت و غریزه از آغاز آفرینش انسان وجود داشته و این تقابل در طول تاریخ، در عرصه فردی و اجتماعی ادامه یافته است.

وی با تبیین تفاوت «شفقت فطری» و «شفقت غریزی» افزود: شفقتی که از فطرت برمی‌خیزد، ناظر به خودِ دیگری و کرامت اوست، اما شفقت غریزی بیشتر در جهت ارضای خواسته‌های درونی انسان شکل می‌گیرد.

وی در توضیح این مطلب، به ماجرای حضرت موسی(ع) و جست‌وجوی گوسفند گمشده اشاره کرد و گفت: توجه حقیقی به مخلوق، نشانه‌ای از شفقت فطری است.

حجت الاسلام درگاهی با بیان اینکه در عالم حقیقت، بسیاری از عناوین اعتباری دنیوی جایگاهی ندارند، تصریح کرد: عناوینی مانند مسلمان، شیعه، سنی، باحجاب و بی‌حجاب، در این دنیا دارای معنا و کارکرد اجتماعی‌اند، اما در نهایتِ سیر انسان، حقیقت به دوگانه ایمان و کفر یا وجود و عدم بازمی‌گردد.

وی در ادامه با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره خلقت انسان، ملک و حیوان، گفت: انسان در میانه عقل و شهوت قرار گرفته و کمال او در آن است که بتواند بر شهوت غلبه کند و از مرتبه حیوانی عبور نماید. به گفته او، هر جا غریزه بر انسان حاکم شود، میل به خودخواهی، منفعت‌طلبی و حبّ نفس تقویت می‌شود؛ در حالی‌که فطرت، انسان را به سمت ایثار، گذشت و خدمت سوق می‌دهد.

مدیر حوزه‌ علمیه خواهران استان مرکزی همچنین با اشاره به تحولات دوران رنسانس و انقلاب صنعتی اظهار کرد: در بستر برخی تحولات تاریخی، اقتصاد مبتنی بر حبّ نفس و نیازهای غریزی، زمینه‌ساز شکل‌گیری جریان‌هایی مانند اومانیسم شد؛ جریانی که در عمل به خودمحوری و حذف مرجعیت وحی منتهی گردید.

وی افزود: تضاد میان کلیسای منحرف‌شده و علوم در حال رشد نیز به شکل‌گیری فضایی جدید انجامید که در آن، دین برای برخی جوامع به‌عنوان مانعی در مسیر پیشرفت معرفی شد.

حجت الاسلام درگاهی با تأکید بر اینکه اسلام با سکولاریسم سازگار نیست، خاطرنشان کرد: نمی‌توان نظام توحیدی را پذیرفت، اما آن را تنها به حوزه فردی و «سجاده و منزل» محدود کرد.

وی افزود: بایدهای برخاسته از فطرت و بایدهای ناشی از غریزه در تعارض با یکدیگرند و همین تعارض، اساس نزاع حق و باطل در زندگی انسان را تشکیل می‌دهد.

وی ماه محرم را صحنه ظهور و بروز این نزاع دانست و گفت: قیام امام حسین(ع) جلوه روشن تقابل فطرت و غریزه و حق و باطل است. انسان باید در این ماه بیاموزد که در لشکر فطرت قرار گیرد، نه در لشکر غریزه؛ همان‌گونه که در روایات از «جنود عقل و جهل» سخن گفته شده است.

حجت الاسلام درگاهی در ادامه با بیان اینکه انسان می‌تواند غریزه را در خدمت فطرت قرار دهد، توضیح داد: غذا خوردن، بهره‌مندی‌های مادی و حتی قدرت و مقام، اگر در مسیر خدمت، عبادت و رشد الهی قرار گیرند، از سطح غریزه عبور کرده و به ابزار کمال تبدیل می‌شوند.

وی تأکید کرد: تشخیص این مرزها بسیار ظریف است و انسان باید همواره مراقب باشد که انگیزه‌های نفسانی را با جهت‌گیری‌های الهی خلط نکند.

حجت الاسلام درگاهی با اشاره به اینکه مردم کوفه نیز در ظاهر اهل عبادت و شریعت بودند اما به باطن حقایق توجه نداشتند، افزود: یکی از درس‌های مهم عاشورا، حساسیت نسبت به همین ظرافت‌هاست. ماه محرم، ماه توجه به تربیت نفس، بازبینی رفتار و انتخاب آگاهانه میان فطرت و غریزه است.

در پایان این نشست، وی ضمن طلب حلالیت از حاضران، برای شرکت‌کنندگان در شب‌های عزاداری اباعبدالله الحسین(ع) دعا کرد و از آنان خواست در این ایام با تأمل بیشتر در پیام‌های عاشورا، مسیر بندگی و حق‌طلبی را دنبال کنند.

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha